جنگلداری ومحیط زیست

سوسک برگخوار توسکا

نام علمی :  Galerucella lineola (Chrysomelidae,Col

رده بندی :

این آفت از رده سوسکها (Coleoptera) و راسته Chrysomelidae می باشد.

 ميزبانها :

ميزبانهاي اين آفت اختصاصاً انواع درختان بيد و توسكا مي‌باشد .

مناطق انتشار :

این آفت در تمام مناطق شمال کشور در استانهای گیلان, مازندران و گلستان انتشار دارد و در سالهای اخیر (1386-1387) جمعیت آن بصورت طغیانی درآمده و خسارات زیادی به درختان توسکا در مناطق جنگلی وارد آورده است. مناطق طغیان آن در استان گیلان به ترتیب اهمیت عبارتند از : حوزه جنگلهای ادارات منابع طبیعی شهرستانهای سیاهکل ( مسیر سیاهکل به دیلمان از روستای نارنجدارک تا شنرود, لونک و رنگال ), فومن (مسیر جاده فومن به ماسوله و ماسوله به ماجلان, اشکلیت و تلنزی ), املش (مسیر جاده بلوردکان ), لنگرود ( مسیر اطاقور به خرما و سیسکوه روستاهای لک پشت, کنده سر, شکرکش بالا و پایین, به پس باغ لیل, پیله محله لیل, بندر محله لیل, بالا محله لیل, چشدل سرا, سه لاهیجان, لطفعلی گوابر, خرما, واجارگاه, دهجان, تریان, چشمه هفت خانی , گورنه بره و نهنج ), رودسر ( مسیر جاده رحیم آباد به اشکورات از روستای سفید آب تا روستاهای پروشه بالا و پایین و طول لات ), رودبار ( حوزه جنگلهای رستم آباد و رحمت آباد ), لاهیجان ( حوزه جنگلهای طرح لیل ), صومعه سرا ( جنگلهای تنیان), تالش ( مسیر جاده خاله سرا 57 به خلخال ), رضوانشهر ( حوزه جنگلهای شفارود ) و آستارا ( حوزه جنگلهای بهارستان و لوندویل ) در سطح تقریبی 35000 هکتار .

نحوه خسارت :

 خسارت اين آفت مربوط به مراحل لاروي و حشره كامل است .  لاروها فقط از پارانشيم برگها ( رویی و زیری ) تغذيه كرده و رگبرگهاي اصلي و فرعي را باقي مي‌گذارند در نتيجه برگها به حالت مشبك يا توري درمي‌آيند.  

لاروها در حالت طغیانی از پارانشیم ساقه های جوان درختان توسکا تغذیه نموده و باعث خشک شدن سریع سرشاخه ها می گردند

حشرات بالغ نيز از برگها تغذيه مي‌كنند و عموماً برگها را قلوه کن می کنند, گاهی شدت خسارت زیاد است و فقط رگبرگها باقی می مانند

 درختان در اثر شدت خسارت شروع به زرد شدن برگها و خزان زود رس نموده و مخصوصاً درختانی که در مسیر جاده, رودخانه یا در فضاهای باز و در معرض تابش نور خورشید قرار دارند, شدیداً خزان نموده و برگهای خود را کاملاً از دست می دهند به گونه ای که در فصل بهار جنگل چهره پاییز به خود می گیرد.

مرفولوژی :

حشره كامل سوسكي است بطول حدود 5 ميليمتر, رنگ عمومی بدن زرد كاهي و بالپوشها به رنگ تیره است که تمامی سطح بدن با موهای ریز و کوتاهی به رنگ بور پوشیده شده و حشره مخملی به نظر می رسد

لاروها کوچک بطول 4-5 میلیمتر و دارای سر تیره رنگ می باشند. رنگ عمومی بدن لارو به رنگ زرد مایل به نارنجی است که مفصل های بدن و پاها از لکه های ریز و درشت تیره رنگی پوشیده شده است

شفیره ها کوچک بطول 3-4 میلیمتر و به رنگ زرد روشن می باشند که بصورت آزاد در طبیعت و به فراوانی تشکیل می گردند.

تخمها کوچک و دوکی شکل در طرف بالایی نوک تیز, بطول 1-2 میلیمتر و به رنگ زرد روشن می باشند که بصورت مجتمع به تعداد 12-18 عددی روی سطح برگ گذاشته می شوند

بیولوژی :

زمستانگذراني آفت بصورت حشره بالغ در زير پوست درختان پوسيده و يا بقاياي گياهي روي زمين است . در اوايل بهار حشرات كامل زمستانگذران مصادف با گرم شدن هوا و برگ درآوردن درختان میزبان فعال شده و قبل از اقدام به جفتگیری جهت بدست آوردن آمادگی لازم, مختصری از برگها تغذیه نموده و برگها را قلوه کن می کنند.

, گاهی در اثر شدت خسارت فقط رگبرگها را باقي مي‌گذارد . حشرات كامل از نيمه دوم تير تا ارديبهشت ماه سال بعد در طبيعت حضور دارند. حشره ماده پس از جفتگيري تخمهاي خود را بصورت مجتمع در ارديبهشت يا خرداد ماه روي برگهاي سرشاخه‌ها مي‌گذارد.

لاروها در اواخر اردیبهشت تا اواسط خرداد ماه بسته به مناطق مختلف و شرایط آب و هوایی از تخم خارج می شوند. در ابتدا با تغذیه از پارانشیم, برگها را توری شکل نموده و با تغذیه از پارانشیم ساقه های جوان باعث سوختگی سرشاخه ها می شوند.

 لاروها پس از طي مراحل مختلف لاروي ، به شفيره تبديل مي‌شوند. شفیره ها به فراوانی روی شکافهای پوست تنه درخت, لابه لای خزه های روی تنه درخت, روی برگهای خشک خزان کرده پای درخت یا در سطح خاک بصورت آزاد تشکیل می گردد

پس از چند روز حشرات كامل زمستانگذران خارج شده و نسل جديد از سرگرفته مي‌شود . اين آفت يك نسل در سال دارد .

 كنترل :

1)                  كنترل فيزيكي :

حشرات كامل اين آفت نورگرایی ( Photoperiodism ) مثبت دارند و به سمت منبع نور جلب می شوند. بنابراين مي‌توان با نصب تله‌هاي نوري در شب در اواخر فروردین ماه تا اوایل اردیبهشت ماه حشرات كامل زمستانگذران را که از خواب زمستانی بیدار و شروع به فعالیت نموده اند را قبل از اقدام به تخمریزی شكار نمود و از بين برد .

 2)                   كنترل ميكرو بيولوژيك :

 محلولپاشي با باکتری باسیلوس (Bacillus thuringiensis) سوش tenebrionis  عليه لاروهاي اين آفت در سنين 1 و 2 و همزمان با تخمریزی آفت به نسبت 2-3 در هزار و به مقدار یک کیلوگرم (نمونه خارجی) تا چهار کیلوگرم (نمونه داخلی) از ماده تجارتی در یک هکتار جنگل. زمان محلولپاشي جهت پرهیز از آلودگی بايد با اعلام قرق ، عرصه را از وجود انسان ، دام، کرم ابریشم و زنبور عسل خالي نمود.